มะเร็งเต้านม

มะเร็งเต้านม รู้ทันรักษาได้

มะเร็งเต้านม แม้จะเป็นมะเร็งที่เกิดกับเซลล์เนื้อเยื่อบริเวณเต้านมก็จริง แต่ในความเป็นจริงแล้วสามารถเกิดได้ทั้งผู้ชายและผู้หญิง ผู้ชายมี ความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งเต้านมเพียง 1 ใน 100 รายเท่านั้น ส่วนในผู้ หญิงจัดเป็นมะเร็งที่พบมากที่สุด ซึ่งมะเร็งที่พบในผู้หญิงที่ป่วยด้วยโรค มะเร็งทั้งหมด กว่าร้อยละ 25 จะเป็นมะเร็งเต้านม

โดยเฉพาะผู้หญิงที่อยู่ในวัย 40 ปีขึ้นไป จะมีความเสี่ยงในการ เกิดมะเร็งเต้านมมากขึ้น โดยพบว่า 1 ใน 9 ของผู้หญิงเหล่านี้จะมีความ เสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งเต้านม อย่างไรก็ตาม ในแต่ละปีจะพบผู้ป่วยโรค มะเร็งเต้านมรายใหม่ๆ มากกว่า 180,000 ราย และดูเหมือนว่าตัวเลขดัง กล่าวจะสูงขึ้นเรื่อยๆ

มะเร็งเต้านมในระยะเริ่มต้นจะยังไม่ทําให้เกิดอาการเจ็บปวด ทํา ให้ผู้ป่วยส่วนใหญ่ตรวจพบตอนที่มะเร็งมีขนาดใหญ่แล้ว หรืออยู่ในระยะ ที่ 2 คือช่วงที่มีขนาดประมาณ 2 เซนติเมตร ขนาดใหญ่ หรืออาจเข้าสู่ระยะลุกลามแล้ว ทําให้ยากต่อการรักษา ดังนั้นควรหมั่น ตรวจสอบมะเร็งเต้านมด้วยตัวเองเป็นประจํา เพราะมะเร็งเต้านม สามารถตรวจสอบได้ด้วยตนเอง และมีวิธีในการตรวจสอบไม่ยาก เท่าไรนัก

ปัจจัยเสี่ยงที่ทําให้เกิดมะเร็งเต้านม

อายุที่เพิ่มมากขึ้น อายุเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งเต้านม ที่สําคัญที่สุด ในขณะที่ผู้หญิงอายุมากขึ้น ความเสี่ยงในการเป็นโรคจะ เพิ่มมากขึ้นเป็นเงาตามตัว เราไม่ค่อยพบผู้หญิงที่มีอายุน้อยกว่า 30 ปี เป็นมะเร็งเต้านม แต่จะพบมากที่สุดในผู้หญิงที่มีอายุมากกว่า 50 ปีขึ้นไป

เคยเป็นมะเร็งเต้านมมาก่อน ผู้หญิงที่มีประวัติเคยเป็นมะเร็ง เต้านมข้างหนึ่งมาก่อน จะมีความเสี่ยงต่อการเป็นโรคในหน้าอกอีกข้าง หนึ่งมากกว่าผู้หญิงที่ไม่เคยเป็น

ครอบครัวที่มีประวัติการเป็นมะเร็ง ผู้หญิงที่มาจากครอบครัว ซึ่งญาติพี่น้องที่เป็นเพศหญิง เช่น แม่ พี่สาวหรือน้องสาวมีประวัติการ เป็นมะเร็งเต้านมมาก่อน จะมีความเสี่ยงต่อการเป็นโรคมากกว่าผู้หญิง ที่มาจากครอบครัวที่ญาติฝ่ายหญิงไม่มีประวัติดังกล่าว พบว่าประมาณ ร้อยละ 5-10 ของผู้หญิงที่เป็นโรค จะมาจากครอบครัวที่มีประวัติการ เป็นโรคดังกล่าวอยู่ก่อนแล้ว

การตั้งครรภ์ จากการศึกษาพบว่าผู้หญิงที่ตั้งครรภ์รวมถึง ผู้หญิงที่กําลังอยู่ในช่วงให้นมบุตร จะมีความเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็ง เต้านมน้อยกว่าผู้หญิงทั่วไป ผู้หญิงที่ตั้งครรภ์ก่อนอายุ 18 ปีจะมีความเสี่ยงต่อการเป็นโรค 1 ใน 3 ของผู้หญิงที่ตั้งครรภ์หลังจากอายุ 30 ปี หรือผู้หญิงที่ไม่เคยมีบุตรเลย

ยาคุมกําเนิด แม้ว่างานวิจัยบางชิ้นจะแสดงให้เห็นว่ายาเม็ดคุม กําเนิดไม่มีความเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงในการเป็นมะเร็งเต้านม แต่ ผลการวิจัยชิ้นใหม่ได้แสดงให้เห็นว่าการใช้ยาคุมกําเนิดที่นิยมใช้กันเมื่อ 20 ปีที่แล้ว อาจมีส่วนเพิ่มความเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งเต้านมในผู้หญิง ที่มาจากครอบครัวซึ่งมีประวัติการเป็นมะเร็งเต้านมให้เพิ่มมากขึ้น

เทคนิคการตรวจเต้านมด้วยตัวเอง 3 ท่า
(Breast Self-Examination (BSE) Technique)

โดยมากมะเร็งเต้านมมักถูกตรวจพบโดยบังเอิญ จากการคลํา พบก้อนแข็งบริเวณเต้านม เนื่องจากอาการของมะเร็งเต้านมมักประกอบ ไปด้วยการที่เต้านมมีก้อนเนื้อแข็งๆ ผิวหนังมีรอยแดง รูปทรงของเต้านม เปลี่ยนแปลงไป การตรวจหามะเร็งเต้านมด้วยตัวเองควรทํา ทุกๆ เดือน ข้อดีของการตรวจมะเร็งเต้านมด้วยตนเองเป็นประจําจะช่วยให้คุณได้ รับการรักษาเร็วขึ้น และมีโอกาสหายจากการเป็นมะเร็งเต้านมได้

Breast Self-Examination (BSE) Technique

คุณควรตรวจเต้านมด้วยตัวเองเพื่อหามะเร็ง สําหรับผู้ที่ยังมี ประจําเดือน เวลาเหมาะที่สุดที่จะตรวจเต้านมคือ 2-3 วันหลังจากหมด ช่วงวันที่มีประจําเดือนแล้ว เนื่องจากเป็นช่วงที่เต้านมมีแนวโน้มที่จะ บวมหรืออ่อนนุ่มน้อยที่สุด สําหรับผู้ที่หมดประจําเดือนแล้ว ให้เลือกวัน ใดวันหนึ่งในแต่ละเดือนเพื่อใช้สําหรับตรวจเต้านม เพื่อจะได้ไม่เกิด ความสับสน แต่หากคุณกินฮอร์โมน ให้ปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญถึง เวลาที่เหมาะที่สุดในการตรวจเต้านม ซึ่งมีวิธีตรวจสอบ 3 ท่าคือ

ยืนหน้ากระจก

วิธีการตรวจสามารถทําได้ง่าย เริ่มต้นให้ยืนอยู่หน้ากระจกเพื่อ มองหาความไม่สมส่วนของขนาดเต้านม หัวนมยุบเข้าไปข้างในก้อน เนื้อโป่งพองออกมา หรือมีรอบบึมเข้าไปข้างใน มองหาการเปลี่ยนแปลง ที่เกิดขึ้นกับผิวหนังหรือหัวนม เช่น ก้อนเนื้อแข็งหรือความผิดปกติอื่นๆ ที่เกิดขึ้นกับหัวนม โดยให้ทําทั้งสี่ท่า

  • ท่าที่ 1 ปล่อยแขนทิ้งข้างลําตัว
  • ท่าที่ 2 เท้าสะเอวแล้วเกร็งช่วงหน้าอก
  • ท่าที่ 3 ยกมือขึ้นเหนือศีรษะ 2 ข้าง
  • ท่าที่ 4 มือเท้าสะเอวแล้วก้มไปด้านหน้า

นอนลงกับพื้น

เป็นการตรวจสอบด้วยการคลํา โดยให้ทําเหมือนกันทั้งด้านซ้าย และด้านขวา

  • วางหมอนไว้ใต้ไหล่ขวา
  • วางแขวนไว้ใต้ศีรษะ(จะตรวจข้างไหนให้เอามือข้างนั้นไว้ใต้ศีรษะ)
  • ตรวจสอบหาความผิดปกติของเต้านมด้วยการใช้นิ้วมืออีกข้าง ค่อยๆ คลําไปจนทั่วเต้านม
  • ใช้นิ้วมือคลึงเป็นวงกลมในแนวขึ้นลงจนทั่วเต้านม
  • ออกแรงกดปานกลางและหนักแน่นตามจุดต่างๆ ของเต้านม
  • ใช้นิ้วกลาง นิ้วนาง และนิ้วก้อยคลึงไปจนทั่วเต้านม ในแนว สมมาตร วนเป็นวงกลมเล็กๆ จนทั่วเต้านม โดยเริ่มจากหัวนมแล้วแผ่ ออกไปเรื่อยๆ
  • ให้ออกแรงบีบหัวนมเบาๆ เพื่อตรวจสอบว่ามีของเหลวไหล ออกมาจากหัวนมหรือไม่

ในขณะอาบน้ํา

หากต้องการตรวจสอบให้แน่ใจมากยิ่งขึ้น ให้ตรวจสอบในขณะที่ ผิวเปียกชื้น โดยเฉพาะช่วงเวลาหลังอาบน้ํา เป็นช่วงเวลาที่เหมาะสมใน การตรวจมะเร็งเต้านมด้วยตัวเองมากที่สุด เนื่องจากก้อนเนื้อในเต้านม อาจพบได้ง่ายยิ่งขึ้นเมื่อผิวหนังเปียกน้ํา ในระหว่างที่อาบน้ําให้คุณ ทําการสํารวจเต้านมด้วยขั้นตอนดังต่อไปนี้

  • ยกแขนขวาขึ้น
  • ตรวจสอบเต้านมให้ทั่วด้วยนิ้วมือที่อื่นด้วยฟองสบู่
  • วนนิ้วเป็นวงกลมในแนวขึ้นและลงให้ทั่วเต้านม
  • ทําวิธีการเดียวกันนี้กับเต้านมข้างซ้าย

การตรวจสอบเต้านมด้วยแพทย์

วิธีการตรวจสอบหาความผิดปกติของเต้านมแบบใหม่มีชื่อเรียกว่า “ductal lavage” เป็นวิธีการตรวจหาสัญญาณอันตรายที่จะพัฒนาไปสู่ การเป็นมะเร็งเต้านมซึ่งทําได้อย่างง่ายดายและรวดเร็ว โดยแพทย์จะใช้ เครื่องมือที่มีขนาดเล็กเท่ากับเส้นผมสอดเข้าไปยังหัวนมเพื่อเก็บเซลล์ที่ทําหน้าที่ผลิตน้ํานมก่อนจะนําไปตรวจหาเชื้อมะเร็ง นักวิทยาศาสตร์ค้น พบมาเป็นเวลานานแล้วว่าท่อสําหรับผลิตน้ํานมเป็นบริเวณที่สามารถ ตรวจหาเชื้อมะเร็งเต้านมได้ดีที่สุด

ตรวจมะเร็งเต้านม
ขอบคุณรูปภาพจากเว็บไซต์ : โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย

ความผิดปกติเกี่ยวกับยืนนําไปสู่การเป็นมะเร็งเต้านม

ความผิดปกติที่เกิดขึ้นกับตัวควบคุมลักษณะทางพันธุกรรมหรือยืน (gene) ที่เป็นตัวการทําให้เกิดโรคร้ายแรงในวัยเด็ก อาจเป็นสัญญาณ อันตรายที่เพิ่มความเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งเต้านม การค้นพบยืนดังกล่าว จะช่วยให้แพทย์สามารถประเมินความเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งเต้านมของ ผู้ป่วยได้ไม่ยาก

แพทย์ค้นพบว่ายืนที่เป็นสาเหตุของโรค Fanconi anemia มีความ เกี่ยวข้องกันโดยตรงกับยืน 1-2 ชนิดซึ่งทําหน้าที่ในการถ่ายทอดความ เสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งเต้านมและมะเร็งรังไข่ ในขณะนี้มียารักษามะเร็ง ชนิดใหม่ที่มีชื่อว่า “anastrozole” มีคุณสมบัติในการช่วยผู้หญิงวัยหมด ประจําเดือนที่มีอาการของโรคมะเร็งเบื้องต้น ให้สามารถมีชีวิตอยู่ได้ ยาวนานขึ้นหลังผ่านการผ่าตัดเอาเนื้องอกออก

การป้องกันและการตรวจหามะเร็งเต้านม

เนื่องจากร้อยละ 75-80 ของผู้หญิงที่เป็นมะเร็งเต้านมจะไม่มี ปัจจัยเสี่ยงต่อการเป็นโรคดังกล่าว การตรวจสอบมะเร็งเต้านมอย่าง สม่ําเสมอจึงเป็นวิธีการที่ดีที่สุดในการปกป้องชีวิตจากโรคร้ายดังกล่าว ปัจจัยเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งเต้านมประกอบไปด้วย อายุ ครอบครัว และ ประวัติการเป็นมะเร็งเต้านมของคนผู้นั้น

สิ่งที่จะกล่าวถึงต่อไปนี้คือวิธีการตรวจสอบหามะเร็งเต้านมแต่เนิ่นๆ ที่ได้รับการแนะนําจาก American Cancer Society

  • หมั่นตรวจสอบมะเร็งเต้านมด้วยตัวเองเป็นประจํา โดยเฉพาะ ผู้หญิงควรทําการสํารวจเต้านมทุกเดือน ควรเริ่มตั้งแต่อายุ 20 ปี มาก กว่าร้อยละ 90 ของมะเร็งเต้านมจะถูกพบโดยบังเอิญ แต่เนื่องจากน้อย กว่า 1 ใน 3 ของผู้หญิงทั้งหลายจะทําการตรวจสอบเต้านมด้วยตัวเอง อย่างสม่ําเสมอ มะเร็งเหล่านี้มักถูกค้นพบเมื่อมีขนาดใหญ่มากขึ้น โดย ทั่วไปแล้วหากเชื้อมะเร็งถูกพบเร็วเท่าใด โอกาสที่จะมีชีวิตรอดจาก มะเร็งก็ยิ่งมากขึ้น
  • ควรตรวจหามะเร็งเต้านมด้วยแพทย์ การตรวจหามะเร็งเต้านม ด้วยแพทย์ควรทําทุกๆ 3 ปีจนกระทั่งอายุ 20 ปี หลังจากนั้นให้ทําทุกปี แต่สําหรับการตรวจเต้านมด้วยตัวเองนั้นให้ทําทุกเดือน
  • ตรวจ Mammography ผู้หญิงที่มีอายุระหว่าง 35-40 ปีควรได้ รับการตรวจแมมโมแกรมสักครั้ง หลังจากนั้นจึงทําการตรวจปีละครั้ง

เดือนตุลาคมเป็นเดือนที่เหมาะแก่การตรวจแมมโมแกรมมากที่สุด โรงพยาบาลรวมถึงคลินิกหลายแห่งให้บริการตรวจฟรี จึงเป็นโอกาส ทองของผู้หญิงทั้งหลายที่จะทําการตรวจหาสัญญาณอันตรายก่อนที่ เชื้อมะเร็งจะแพร่กระจาย

งานวิจัยพบว่าผู้หญิงที่ผ่านการตรวจหาเชื้อมะเร็งด้วยวิธีแมมโม แกรมจะมีอัตราการรอดชีวิตสูงมาก เมื่อแพทย์ตรวจพบเซลล์มะเร็ง แพทย์จะทําการผ่าตัดเอาเซลล์ดังกล่าวออก มิได้ตัดเต้านมที่มีเชื้อมะเร็ง นั้นทิ้งไปแต่อย่างใด

«
»