กระเจียว ประโยชน์และสรรพคุณที่น่าสนใจ

กระเจียว

ชื่อวงศ์ : ZINGIBERACEAE
ชื่อวิทยาศาสตร์กระเจียว : Curcuma paviflora Wall. (กระเจียวขาว) Curcuma Sessilis Gage (กระเจียวแดง)
ชื่อสามัญกระเจียว : N/A
ชื่อพื้นเมืองอื่น : อาวขาว (ภาคเหนือ) : กระเจียวขาว (นครราชสีมา) : กระชายดง, กระเจียวโคก (เลย) อาวแดง (ภาคเหนือ) : กระเจียว (ภาคกลาง) : กาเตียว (เลย) ; จวด (ชุมพร, สงขลา)

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์กระเจียว

พืชล้มลุก (H) : อยู่ในสกุลขมิ้นมี ๒ ชนิดด้วยกันคือ กระ เจียวขาวและกระเจียวแดง มีลําต้นใต้ดินทําหน้าที่สะสมน้ําและ อาหาร ลักษณะลําต้นเหนือดินเป็นกาบก้านใบที่ห่อตัวกันแน่น กระเจียวแดง ลักษณะทรงต้นสูง ส่วนกระเจียวขาว ลักษณะทรง ต้นเป็นพุ่ม

ใบกระเจียว – เป็นใบเดี่ยว คล้ายใบกระชาย ลักษณะใบรูปรี่ขอบ ขนาน เรียวยาว กว้าง ๕ – ๗ ซม. ยาวประมาณ ๓๐ – ๕๐ ซม. ขอบใบเรียบ แผ่นใบเรียบ ท้องใบมีขนอ่อนปกคลุม กาบใบมีสี เขียว ก้านใบยาวประมาณ ๕ ซม.

ดอกกระเจียว – ออกดอกเป็นช่อ เกิดจากตรงกลางกาบก้านใบ ก้าน ช่อดอกยาว ๑๓ ซม. ดอกย่อยจะมีกาบซ้อนเป็นชั้นๆ ประมาณ ๒๐ – ๓๐ ชั้น สีแดง โคนมีสีขาว ดอกมีสีเหลือง ปากสีเหลือง และมีอับละอองเรณูป่องที่ส่วนปลาย

ผลกระเจียว – ลักษณะเป็นผลเดี่ยวรูปไข่ ขนาดยาวประมาณ ๑.๕ ซม.

เมล็ดกระเจียว – ลักษณะรูปกลมรีคล้ายหยดน้ํา สีครีมขนาดเล็ก จํานวนมาก

กระเจียว
กระเจียว
ที่มา ข่าวสด

นิเวศวิทยา

กระเจียว พบกระจายพันธุ์ตั้งแต่ทวีปออสเตรเลีย อินโดนีเซียเรื่อยมา จนถึงทวีปแอฟริกา สําหรับประเทศไทยมีถิ่นกําเนิดกระจายอยู่ตาม ภาคต่างๆ ซึ่งท้องถิ่นที่พบอาจอยู่ใกล้ระดับน้ําทะเลมาก คือทาง ภาคใต้ หรือสูงจากระดับน้ําทะเล ในบริเวณภูเขาทางภาคเหนือและทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือพบในทุ่งหญ้า ป่าเบญจพรรณ ป่าละเมาะหรือป่าชื่น

การปลูกและขยายพันธุ์

กระเจียวสามารถเจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนซุยที่มีอินทรีย์วัตถุสูง มีระบบ ระบายน้ําที่ดี ต้นอ่อนมักเจริญเติบโตหลังฝนตกใหม่ๆ การขยาย พันธุ์สามารถทําได้หลายวิธี เช่น การเพาะเมล็ด การแยกเหง้า การผ่าเหง้าและการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ

สรรพคุณ

  • เหง้าราก – รสเผ็ดป่า ช่วยขับลม บรรเทาอาการคัน
  • ดอก – รสเผ็ดป่าเล็กน้อย มีกลิ่นหอม ช่วยขับลมและเป็นยาระบาย

วิธีและปริมาณที่ใช้

  • แก้อาการท้องอืด แก้ไข้ และช่วยขับลม โดยนําเหง้า รากกระเจียว ๑๐ – ๑๕ กรัม มาโขลกให้ละเอียดแล้วคั้นเอาน้ําดื่ม
  • รักษาอาการคันตามผิวหนัง โดยใช้เหง้ารากสดมาฝนทา ตามผิวหนัง หรือผสมกับน้ําต้มอาบเป็นประจํา
  • แก้อาการนอนไม่หลับ โดยรับประทานดอกกระเจียวสด ๓ – ๕ ดอกพร้อมอาหารประจํา ซึ่งดอกกระเจียวจะมีฤทธิ์กล่อม ประสาทอ่อนๆ เมื่อรับประทานไปแล้วจะทําให้นอนหลับสบาย