ขมิ้นอ้อย สรรพคุณและประโยชน์ที่หลากหลาย

ขมิ้นอ้อย

ขมิ้นอ้อย เป็นพืชที่ขึ้นตามป่าทั่วไป ชอบอากาศที่ค่อนข้างร้อนและ ต้องการความชื้นสูง เจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนปนทราย

ข้อมูลขมิ้นอ้อยเบื้องต้น

ชื่อวงศ์ : ZINGIBERACEAE
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Curcuma Zedoaria (Berg) RosCoe Curcuma zerumbet (Berg) Roxb.
ชื่อสามัญ : –
ชื่อพื้นเมืองอื่น : ขมิ้นขึ้น (ภาคเหนือ) , แฮ้วดํา (เชียงใหม่) , ขมิ้นอ้อย (ภาคกลาง) , ละเมียด (เขมร)

ลักษณะขมิ้นอ้อยทางพฤกษศาสตร์

พืชล้มลุก (ExH) มีลําต้นใต้ดิน ลักษณะเป็นเหง้าหัวหรือ แง่งขนาดใหญ่ และยาวกว่าขมิ้นธรรมดา บางหัวมีรูปร่างดั่งหัว เผือกแต่ลักษณะรูปรีกว่า เปลือกนอกหัวเหี่ยวย่นขรุขระ เหง้าจะ โผล่ขึ้นมาเหนือดินเล็กน้อย เนื้อในหัวสีเหลือง ต้นคล้ายขมิ้นชัน แต่จะสูงกว่า

ใบ เป็นใบเดี่ยว ลักษณะใบรูปขอบขนานแกมรูปไข่กลับ ปลายใบยาวคล้ายหาง โค้งงอและบิดตัว ขอบใบเรียบเป็นคลื่นเล็ก น้อย โคนใบเฉียงและสอบเรียว แผ่นใบสีเขียว กาบใบและก้าน ใบสีเขียวอ่อน ด้านท้องใบจะมีขนนิ่มๆ ในหน้าฤดูร้อนใบจะแห้ง ลงหัว

ดอก ออกดอกเป็นช่อแบบช่อเชิงลด มีใบประดับดอกสีเขียว ปนขาวเรียงซ้อนกันเป็นชั้นหรือช่อ ดอกจะโผล่ออกมาจากช่อเป็น รูปปากเปิด มีกลีบดอกสีขาวนวล ปลายกลีบดอกประแต้มด้วยสี ชมพู ดอกสีเหลืองจะบานจากข้างล่างขึ้นข้างบน และบานครั้งละ ๒ – ๓ ดอก

การปลูกและขยายพันธุ์

ขมิ้นอ้อย ปลูกได้ในดินร่วนทั่วๆ ไป ในช่วงเดือนพฤษภาคมหรือย่าง เข้าฤดูฝน และไม่ควรให้น้ําขังเพราะจะทําให้เหง้าขมิ้นเน่าได้ ขยาย พันธุ์ด้วยเหง้าหรือการแยกหน่อ

ขมิ้นอ้อย

สรรพคุณในตํารายา

เหง้าหัว รสฝาดเปื้อน ผสมในยาระบายให้มีฤทธิ์ระบาย น้อยลง สมานแผล ใช้ขับลม แก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ ขับปัสสาวะ แก้ระดูขาว รักษาลําไส้ แก้ท้องมาน บรรเทาอาการช้ําบวม แก้ เคล็ดขัดยอก ยาฟอกเลือดบํารุงกําลัง แก้ท้องร่วง อาเจียน แก้ ไข้ แก้ไขเมื่อโลหิตกําเริบ แก้ไข้ชาง แก้ฝี ริดสีดวง แก้ตกเลือด รักษาอาการเป็นหวัด

ใบ รสเผื่อน ขับปัสสาวะ แก้บวมช้ํา

วิธีและปริมาณที่ใช้

  • รักษาอาการปวดบวม ฟกช้ํา โดยใช้ขมิ้นอ้อยสด นํา มาโขลกให้ละเอียดแล้วนํามาพอกบริเวณที่ปวดบวมหรือฟกช้ํา
  • รักษาอาการท้องร่วง โดยใช้หัวขมิ้นอ้อยสด ขนาด ๒ แว่น หรือ ๕ กรัม มาบดให้ละเอียดผสมกับน้ําปูนใสแล้วกรอง เอาน้ําดื่ม ๒ – ๓ ครั้ง
  • รักษาแผล ใช้หัวขมิ้นอ้อย ๒๐ – ๕๐ กรัม หุงในน้ํามัน มะพร้าว ๑ แก้ว เคี่ยวให้เหลือหนึ่งในสามส่วน ใช้ทาบริเวณที่เป็น แผล ซึ่งขมิ้นอ้อยมีฤทธิ์สมานแผล ทําให้แผลหายเร็วขึ้น

โทษของสมุนไพร

หากรับประทานขมิ้นอ้อยมากเกินไปอาจจะทําให้เกิดแผลในกระเพาะได้ ในบางรายอาจมีอาการแพ้ขมิ้น เช่น คลื่นไส้ ท้องเสีย ปวดหัว นอนไม่หลับ เป็นต้น หากมีอาการดังกล่าวควรหยุดใช้ทันที